Na vijf jaar komt er een einde aan het programma Luister Eens in haar huidige vorm — en daar kijken we met veel plezier op terug. In de afgelopen jaren heeft het programma veel in beweging gezet, en daarin hebben onze ambassadeurs een ontzettend belangrijke rol gespeeld. Samen met hen hebben we ons ingezet om obstakels, vooroordelen en stigma’s weg te nemen die het leven met mentale klachten ingewikkelder maken dan het zou moeten zijn. Met hun verhalen, activiteiten en workshops is mentale gezondheid een stuk makkelijker geworden om over te praten. Op de werkvloer, school, de straat én in de wijk.

In deze serie blikken we terug op de afgelopen jaren en welke impact de ambassadeurs hebben gemaakt. Zowel persoonlijk, als binnen hun werk bij Luister Eens. We spraken met onze ambassadeur Rubiën (56). Ze was vier jaar toen ze met haar familie van Suriname naar Nederland verhuisde. Ze verdiept zich graag in onderwerpen als politiek, geschiedenis, kolonialisme, migratie en mentaal welzijn. Ze gaat naar bijeenkomsten over deze thema’s, organiseert ze zelf, en is moeder van drie kinderen.

Je bent inmiddels zo’n twee jaar ambassadeur bij Luister Eens. Hoe was dit voor jou? 

Ja, dat klopt! In die twee jaar heb ik me op verschillende plekken ingezet: op de werkvloer, bij stichtingen, tijdens Living Library, straatacties en tafelgesprekken. Het mooie is dat ik mezelf daarin echt heb uitgedaagd. Ik ben bewust uit mijn comfortzone gestapt en heb daarin ook veel overwonnen. 

Kun je een voorbeeld geven van zo’n uitdaging uit de afgelopen jaren? 

Spreken voor groepen vond ik in het begin best spannend. Dat was echt een drempel. Maar juist door het te doen, is dat veranderd. Inmiddels geef ik zelf workshops via mijn organisatie Wan Oso. Ook als ik in Suriname ben, zet ik dat werk gewoon voort.

Zie je verschillen in hoe mensen omgaan met mentale gezondheid?

Zeker. Ik zie duidelijke verschillen tussen generaties. Ouderen zijn vaak wat terughoudender en vinden het spannend om vragen te stellen. Jongeren doen dat juist veel sneller en opener, zonder filter. Dat komt echt vanuit nieuwsgierigheid. 

Zijn er momenten die je extra zijn bijgebleven?

Ja, de eerste samenwerking tussen Luister Eens en de Living Library vond ik heel bijzonder. Dat was echt een warm en waardevol moment. Ook de allereerste straatactie blijft me bij. Mensen aanspreken op straat lag ver buiten mijn comfortzone, maar juist daarom voelde het als een grote persoonlijke overwinning.

Wat is iets dat je echt hebt meegenomen uit het ambassadeurschap in je dagelijkse leven?

Wat ik echt meeneem, is het Luisterspel. Ik merk dat menselijke interactie, vooral onder jongeren, steeds minder vanzelfsprekend is. Je zou denken dat dat voor iemand met autisme prettig is, alleen contact via berichten — en soms is dat ook zo. Maar tegelijkertijd zie ik hoe belangrijk face-to-face contact blijft. Dat merk ik ook tijdens mijn bijeenkomsten. Daarom neem ik het Luisterspel ook zeker mee. Het is voor mij een heel belangrijk middel om dat echte contact weer te stimuleren. En daarnaast helpt het om het taboe rondom mentale gezondheid bespreekbaar te maken. Dat blijft voor mij de kern van wat ik doe.